Neden “HAYIR” Demeliyiz?

M.Emin KARABACAK

Çocukların yersiz ve zamansız isteklerini yerine getirmede; nedense anne baba olarak çocuklarımıza hayır diyememekteyiz.
Anne baba olarak evin ve kendimizin temel ihtiyaçları dururken, sırf onlar üzülmesin yâda ağlamasınlar diye onların olmadık istediklerine hayır deme yerine evet demekteyiz. Yâda kalpleri kırılması, arkadaşlarının yanında mahcup düşmesin diye zamansız isteklerine hayır diyememekteyiz.
Oysa çocuklar, anne babalarının olduğu kadar, toplumsal kuralları ve kendi sınırlarını; ancak yerinde ve zamanında onlara verilecek bir hayır cevabıyla öğrenebilmektedir.
Anne baba olarak çocuklara verilecek disiplin eğitiminde; yerinde ve zamanında kullanacağımız hayır, çocuğun kişiliğine çok şeyler kazandıracağı bir gerçektir.
İletişimimde haklı olarak hayır diyebilmeyi öğrenmiş bir çocuk; okulda kötü arkadaşlarına, arkadaşlarının olumsuz isteklerine, ders çalışmasını engelleyen engellere hayır diyebilecektir.
İletişimimde haklı olarak hayır diyebilmeyi öğrenmiş bir çocuk, büyüdüğü zaman; kendine güvenen, başkalarının hakkına saygı duyan ve başkalarına hakkını yedirmeyen, haksız isteklere hayır diyebilen, bildiği doğrulardan şaşmayan, doğrularının arkasında olan, kişileri memnun etmek için kriterlerinden taviz vermeyen bir kişi olacaktır.
Bu çocuklukta olduğu gibi yetişkinlikte de neleri isteyip neleri istemeyeceğin, neleri yapıp neleri yapamayacağının bilincine varmasını sağladığı gibi insanların da kendinden neleri isteyip neleri isteyemeyeceğinin öğrenmesini sağlayacaktır.
Olayın bir diğer boyutuyla da baktığınız zaman da ömründe hiç hayır denilmemiş çocuk, isteklerine hep evet denmiş yâda ailenin hayır’larını ağlayarak evet’e döndürmüş çocuklar büyüdükleri zaman; kural tanımayan, başkalarının hakkına saygı göstermeyen, toplumsal kuralları hiçe sayan, küçük çıkarları için arkadaşını harcayan, kendinden başkasını düşünmeyen bir kişi olacaktır.
Bu çocuklar, yine bunun yanında ömründe duyacağı hayır’lar hep kişiliğine hayır dendiğini zannederek büyük yıkımlar yaşayacaktır. Bunun sonucunda da kendisiyle barışık olmayan, insanlara güvenmeyen, öz eleştiri yapmaktan çok sistemi ve insanları eleştiren bir kişiliğe sahip olacaktır.
Yine bu çocuklar okulda kötü arkadaşlara ve arkadaşlarının kötü isteklerine hayır diyemeyeceği için kendisiyle de barışık olmayan, kendi kararlarını veremeyen bağımlı bir kişi olacaktır.
Çocuk eğitiminde; çocuklara hayır derken kararlı ve tutarlı olmak kadar, annenin hayır dediği şeylere baba, babanın hayır dediği şeylere de anne evet dememelidir. Çünkü çocuk eğitiminde çocuğa model olmak kadar kararlı ve tutarlı davranmak da çok önemlidir.
Çocuklara hayır demek zor geliyor yâda isteklerine hayır deneceği zaman iki taraf için de yıkıcı olacaksa; “seni seviyorum ama isteğine hayır...” demeniz çocuk kişiliğine değil de isteğine hayır dendiği için kendisini olumsuz değerlendirmeyecektir
Çocuklara kesinlikle hayır denmesi gereken yerlerde hayır denmelidir. Bunda da kararlı olunmalıdır. Çocuk ağlasa da, bağırıp çağırsa da bundan vazgeçilmemelidir.
Sonuç olarak çocuğa yerinde ve zamanında verilecek bir hayır yanıtı, ileri yaşlarda hayır denmesi gereken yerlerde hayır demesini öğreteceği gibi başkalarının hayır’larına da saygı duymasını öğretecektir.
“Hayır’lı’ evlatlar yetiştirmek dileğiyle…